Auteurs: Eric Witteveen & Fred van Beusekom

Tijdens een weekend met The Improvement Professionals(TIP) praten we natuurlijk over zaken die ons bezighouden op de Werkvloer. Als tijdens de avond de drankjes op tafel staan, komen de verhalen naar boven. Vaak zijn het mooie verhalen en herinneringen, maar helaas ook incidenten waarbij collega’s betrokken zijn. Kleine en grote blessures. Gelukkig is er in al die jaren veel veranderd qua veiligheid. Samen met TIP-per Eric Witteveen ga ik, Fred van Beusekom, wat dieper in op de veiligheidsissues die we in vele jaren op de Werkvloer observeerden, maar waar wij ook een rol in speelden, en nog steeds spelen.Toen in de jaren 90 veiligheid steeds serieuzer werd genomen, introduceerde de leiding bij het chemisch concern waar ik toen werkzaam was de “Safety Steward”. Dit was een zeer goed en breed gedragen initiatief, omdat de Safety Steward een collega van de werkvloer was, die met de Vloer alle risico’s analyseerde, in kaart bracht en vervolgens samen een manier bedachten om het risico in te dammen en aanvaardbaar te maken. Kasten met persoonlijke beschermingsmiddelen(PBM’s) hielden de mannen zelf bij; zelf ontwikkelde veiligheidsprocedures herhaalden we regelmatig. Het kwam in ons systeem te zitten. Nog steeds zijn er bedrijven die volgens dit systeem werken. Dat zijn in veel gevallen bedrijven waar de veiligheid goed geregeld is met een minimum aan incidenten.

Nu ruim 25 jaar later is Safety, het Nederlandse woord veiligheid voldoet o.i. meer dan prima, een wetenschappelijk fenomeen met verplichte cursussen, aangepaste systemen en steeds wisselende procedures. De wisselingen in regelgeving zijn legio. Veelal zonder te overleggen met diegene waar het over gaat, stromen de nieuwe regels door naar de Vloer. De kansen op succes nemen hierdoor aanzienlijk af. De Vloer voelt zich niet gezien en gehoord. Dat is toch zonde van al het geld en alle goede bedoelingen. Het belangrijkste is natuurlijk de veiligheid van de collega’s.

Eric Witteveen vertelt over zijn huidige ervaringen. Het kan ook nog steeds anders. Hij speelt zijn rol binnen het Behaviour Based Safety-systeem (BBS). Bij zijn fabriek is er 1 coördinator en 3 observanten van de Vloer. Dit team gaat per maand acht observaties doen. De insteek van de observaties wisselen; te denken valt aan gebieden zoals veiligheid, milieu en werkhouding. Het mooie van dit systeem is dat er op de formulieren geen namen, tijden en data worden genoemd. Het doel is niet met de beschuldigende vinger te wijzen, maar lering te trekken uit de observaties.

De Behaviour Based Safety (BBS) – benadering is gericht op het verminderen van risico’ s door het gedrag van medewerkers te begrijpen i.r.t. de bedrijfscultuur. BBS-principes, vaak toegepast in de vorm van een observatie en feedback leveren resultaat op door vooral de veilige handelingen te stimuleren en het aantal risicovolle handelingen te verminderen. Een echte doorbraak vereist meer dan individueel veilig gedrag. Het is noodzakelijk dat medewerkers samenwerken; dat ze verder kijken dan hun eigen neus, en dus ook handelen ten behoeve van de veiligheid van anderen. Medewerkers moeten werkelijk portie staan voor elkaar op het gebied van ARBO en veiligheid. Help je collega bij het tillen van een zware last. Je kunt je collega ook wijzen op een gevaarlijke handeling, of een compliment geven voor de veilige wijze waarop de collega werkt.
Het is cruciaal dat initiatieven gericht op gedragsverandering zodanig geïntroduceerd worden dat ze een positieve impact hebben op de algemene veiligheidscultuur. “Maandelijks bespreken we alle resultaten en trekken lering uit de besproken situaties, kortom Veiligheid 2.0. Het is belangrijk dat er voorbeeldgedrag is”, aldus Witteveen. “Dat maakt het voor mij als operator nog interessanter. Na de bouw van de nieuwe fabriek zijn veel oude gewoontes meegenomen. De werkzaamheden uitvoeren bijvoorbeeld. De pomp ,slangen en zakken die we leegpompen, staan en liggen op de grond. Wij als observanten verbazen ons hierover, want i.t.t. de oude fabriek is hier genoeg ruimte om alles anders in te richten. In de feedbacksessie komen al snel ideeën naar voren. We kiezen voor tafels om de pompen en  zakken neer te leggen. De pompslangen hangen we op. Het staat nu veel netter; we hoeven minder te bukken en te tillen. Ook is er minder gevaar om te struikelen.”

Bij TIP hebben we veel ervaring met het reilen en zeilen op de Werkvloer, ook met het fenomeen veiligheid!“Waar kunnen wij TIP-pers U mee helpen?”